Kapat

1.3.BİT’in Temel Kavramları

Anasayfa
Bilişim Teknolojileri 1.3.BİT’in Temel Kavramları

1.BİLGİSAYAR (COMPUTER) NEDİR?

Bilgisayar, kendisine verdiğimiz bilgileri istediğimizde saklayabilen, istediğimizde geri verebilen çok sayıdaki karmaşık işlemleri yapabilen elektronik cihaza denir. Çok hızlı işlem yapma özelliğine sahip, büyük bilgileri çok küçük alanlarda saklayabilen ve istendiğinde bu bilgilere çok kısa zamanda ulaşabilen, elektrikle çalışan Elektronik bir cihazdır.

Bilgisayar, en basit bakış açısıyla bir matematiksel işlemci, yani bir hesap aracıdır ve veri işler.

2. BİLGİSAYARIN TARİHÇESİ

2.1 İLK BİLGİSAYAR

Bazı kaynaklarda basit hesap makinesi olan abaküs, ilk bilgisayar olarak tanımlanmaktadır.


ENIAC ( Electronic Numerical Integrator And Computer )

Dünya Savaşı sürecinde(1945), ordunun daha hızlı bilgisayarlara gereksinim duyması, bilgisayar tarihinde bir devrim yaratan ENIAC’ın yapılmasına yol açmıştır. Tasarlanmış programları çalıştırabilme özelliğiyle ENIAC, geniş bir ev kadar (167 m2) yer kaplıyor ve saatte yaklaşık 180 kW elektrik harcıyordu.

 

ENIAC Hangi Amaçlarla Kullanıldı?

2. Dünya Savaşında atılan bir füzenin hesaplanması el ile yaklaşık 20 saat gibi bir süreyi almaktaydı. ENIAC ise bu işlemi 15 saniye gibi kısa bir süreye düşürmüştü. İlk bilgisayar saniyede 385 çarpma işlemi veya 38 bölme ya da karekök işlemi yapabiliyordu. Hafızasında ise 200 sayıyı saklayabiliyordu.

6 bayan operatör ile kontrol ediliyor ve programlanma işlemi elle kontrol edilen anahtarlar ve kablolardan oluşmaktaydı.

 


2.2 İLK KİŞİSEL BİLGİSAYAR (PERSONAL COMPUTER – PC)

Kişisel bilgisayar veya PC (Personal Computer), şahsi kullanımına yönelik özel olarak tasarlanmış, herhangi bir uzman veya operatörün yardımı olmadan kişilerin kendi başlarına kullanabileceği bilgisayar türüdür.

ENIAC, her ne kadar ilk bilgisayar olarak biliniyor olsa da sadece sayısal mantıkla hesaplama yapabilen büyük hacimli bir hesap makinesidir.

Tarihin ilk kişisel bilgisayarı için en büyük çalışma IBM firması tarafından yapıldı ve tarih de ilk kişisel bilgisayar 1982 yılında üretilen IBM PC oldu.

 

2.3 TÜRKİYEDE KULLANILAN İLK BİLGİSAYAR

Türkiye ‘ye ilk bilgisayar 1960 yılında yol yapımında gereken hesaplamaları daha hızlı yapabilmek için Karayolları Genel Müdürlüğü’ne gelmiştir. IBM-650 Veri İşleme Makinesi (Data Processing Machine) adlı bilgisayar 12 yıl kullanılmıştır ve ilk bilgisayar ENIAC’tan tam 15 yıl sonra edinilmiştir.

 

 

3.BİLGİSAYAR ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Ana bilgisayar

Bir anabilgisayar binlerce kullanıcıya aynı anda farklı hizmetler verebilen, büyük, güçlü ve pahalı bir bilgisayardır.

Ağ (Network) Bilgisayar

Kendi kaynaklarını ortak olarak kullanan ve bir ağa ve sunucuya bağlı olarak çalışan bilgisayarlardır. Terminal olarak da isimlendirilmektedirler. Günümüzde para çekerken kullandığımız bankamatikler ve bankadaki bilgisayarları ağ bilgisayarlara örnek olarak verebiliriz.

Kişisel Bilgisayar

Evlerde ve iş yerlerinde tek kişi tarafından kullanılan bilgisayarlardır. Bu nedenle bu bilgisayarlara “kişisel bilgisayarlar” denir. Kullanımları 1970’li yıllardan sonra yaygınlaşmıştır. Günümüzde çeşitli özellikte ve güçte kişisel bilgisayarlar bulunmaktadır.

Dizüstü Bilgisayar
Donanım olarak kişisel bilgisayarların bütün ögelerine sahiptir. Bünyelerinde bulundurdukları pilleri sayesinde elektriksiz birkaç saat kullanılabileceği gibi doğrudan elektrik kaynağı ile de kullanılabilir. Taşınabilir olması, son yıllarda kullanışlılığını artırmaktadır.

Dizüstü bilgisayar çeşitlerinden birisi de Netbook bilgisayarlardır. Laptop/Notebook bilgisayar ile aynı özelliklere sahiptir ancak boyutları daha küçüktür.

Tablet Bilgisayar
Netbook’a göre daha hafiftir. Klavye ve faresi bulunmayan tablet bilgisayar, dokunmatik ekranı ile direkt olarak ya da bir kalem yardımıyla kullanılmaktadır.

4. BİLGİSAYARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

Bilgisayardan söz edildiği zaman birbirini tamamlayan iki kavram akla gelir. Bunlardan birincisi donanım, ikincisi ise yazılımdır.

4.1 DONANIM NEDİR?

Donanım, günlük kullanımda genellikle bilgisayar parçaları için kullanılsa da esasında bir iş ya da görevin yapılabilmesi için sahip olunan alet-edevata denir.

Bilgisayar Donanımı Nedir?

Bilgisayar donanımı, bilgisayarı oluşturan fiziksel parçaların genel adıdır. Daha basit bir açıklama ile bilgisayar üzerinde gözle görebildiğiniz parçalara denilir.

 

 

 

Yazılım Nedir?

Yazılım (Software) ise; bilgisayarın çalıştırılması için gerekli olan ve bilgisayarda çeşitli işlemler yapılmasına imkan sağlayan programa denir.

Bilgisayar donanımını çeşitli özelliklerine göre sınıflandırabiliriz.

İç ve Dış Donanımlar

Bir donanım parçası başka bir donanım parçasının içine yerleştirilebiliyorsa buna iç donanım denir.  Başka bir donanım içerisine yerleştirilmeyip dışarıdan bağlantı kuruluyorsa buna da dış donanım denilir. (Web Kamera, USB Bellek, Tarayıcı, Yazıcı vb.)

Veri Akış Yönüne Göre Donanımlar

Bir bilgisayar donanımı dış ortamdan bilgisayara veri aktarıyorsa giriş birimi, bilgisayardan dış ortama veri aktarıyorsa çıkış birimi olarak adlandırılır.

BİLGİSAYAR DONANIMLARI

İç Donanım Parçaları:

Anakart (Motherboard / Mainboard):

Bilgisayarın tüm iç ve dış donanım birimlerinin üzerindeki bağlantı portlarına bağlandığı, üzerinde elektronik devre elemanlarının bulunduğu bilgisayarın en temel parçasıdır.

Ana kartı basit bir örnek ile anlatmak gerekirse; bir insanın iskeleti o insan için ne anlam ifade ediyorsa bir ana kart da bilgisayar için o anlamı taşıyor diyebiliriz.

 

İşlemci(CPU – Central Process Unit – Merkezi İşlemci Bilimi):

Bilgisayarda bulunan birimler arasındaki data (veri) alışverişini sağlayan, bu verileri değerlendirip yeni veri üreten elektronik bir aygıttır.

İşlemci için bilgisayarın beynidir diyebiliriz. Adından anlaşıldığı gibi bilgisayardaki işlemleri gerçekleştiren ve gerekli yerlere gönderen elemandır.

 

RAM ( Random Access Memory – Rasgele Erişimli Bellek ):

RAM, bilgisayarın işlemcisinde işlenecek olan bilgileri geçici olarak saklayan hafızadır. İşlemciye yardımcı olan bir donanımdır. Cihazda yapılan işlem bittiği zaman veya elektrik kesintisi olduğu zaman RAM üzerindeki bilgiler silinir.
Örnek: Bilgisayarda herhangi bir program açıldığında (Paint)programa ait bilgiler RAM’a gider ve program kapatıldığında RAM’daki bilgiler silinir.

 

Sabit Disk ( Harddisk – HDD ):

 

Bilgisayarlarda bilgi depolamamıza yarayan, Ram’den farklı olarak elektrik kesilse bile bilgilerin halen saklandığı, farklı hızlarda ve farklı boyutlarda bulunan manyetik bir ortamda verilerinizin saklanabilmesini sağlayan, bilgisayarların hafıza türlerinden birisidir.

 

BİLGİSAYARLARIN KAPASİTE ÖLÇÜM BİRİMLERİ

Bilgisayardaki en küçük kapasite birimi bit‘tir. Zamanla gelişen teknoloji ile bilgi miktarı artmakta, depolama birimleri de bu miktara bağlı olarak gelişme göstermektedir.

8 BIT =  1 BYTE
1024 BYTE =  1 KILOBYTE (KB)
1024 KILOBYTE =  1 MEGABYTE (MB)
1024 MEGABYTE =  1 GIGABYTE (GB)
1024 GIGABYTE =  1 TERABYTE (TB)

Ekran Kartı:

Ekran kartları bilgisayarın işlemcisinde işlenen verileri monitöre anlaşılır bir şekilde iletme amacıyla kullanılan kartlardır.

Yani ekran kartı bilgisayarın CPU’su ile monitörü arasında iletişim kuran cihazdır.

 

 

Ethernet kartı:

 Ağ kartı olarak da bilinir.  Ethernet kartı bilgisayarlar arası ağ kurmaya ve bilgisayarları birbiriyle haberleştirmeye yarayan fiziksel bir bilgisayar parçasıdır.

 

 

 

Dış Donanım Parçaları :

Kasa (Sistem Birimi): İç donanım birimlerinin bir arada bulunmasını ve muhafazasını sağlayan donanım birimidir.

Klavye: Üzerinde harfler, rakamlar, özel karakter ve özel fonksiyonların bulunduğu bilgisayara veri girişini sağlayan giriş birimidir.

Fare: Ekrandaki imleci hareket ettiren işletim sistemindeki program ve uygulamaları kolaylıkla çalıştırmamızı sağlayan giriş birimidir.

Hoparlör: Ses kartından gelen ses sinyallerini kulağımızın duyacağı titreşimlere çeviren çıkış birimidir.

Kulaklık: Daha çok hoparlör yerine kullanılan ve oluşturduğu sesleri kullanan kişinin dışında başka kişilerin pek duyamadığı, bilgisayar ya da herhangi bir müzik aleti üzerindeki jaklardan yararlanılarak kullanılan çıkış birimidir.

Yazıcı: Bilgisayarda ürettiğimiz yazı, resim, fotoğraf gibi belgeleri kağıt gibi materyallere basılmasını sağlayan çıkış birimidir.

Tarayıcı: Basılı bir belgeyi bilgisayarımıza aktarmak için kullandığımız giriş birimidir.

Monitör (Ekran): Bilgisayar ile kullanıcı arasındaki görsel iletişimi sağlayan çıkış birimidir. Eğer monitör dokunmatik olursa hem giriş hem çıkış birimi olarak çalışır.

Modem: Bilgisayarın internete bağlanmasını sağlayan donanımdır.

GİRİŞ VE ÇIKIŞ BİRİMLERİ ÖRNEKLERİ

Giriş Birimleri
Klavye, Fare, Işıklı Kalem ,Barkod okuyucu, Tarayıcı (Scanner), Optik Okuyucu ,Mikrofon

Çıkış Birimleri
Ekran ,Yazıcı ,Plotter (çizici) ,Hoparlör Bu birimler sadece bilgisayarda işlenen verilere göre sonuç almak için kullanılırlar.

Giriş/Çıkış Birimleri 
Disk ve disket ,Optik Disk ya da CD-ROM’lar ,Manyeto Optik diskler
Bu birimlerin üzerinde bilgi kaydedilebilen hem de bu kaydedilen bilgilerin okunduğu birimlerdir.

4.2 YAZILIM

YAZILIM ÇEŞİTLERİ

Yazılımlar sistem yazılımları ve uygulama yazılımları olarak ikiye ayrılır.

Sistem  Yazılımı:

İşletim sistemi olarak da bilinen bilgisayardaki donanımları yöneten, çalışmasını denetleyen ve diğer tüm yazılımların çalışmasını sağlayan temel yazılımlardır. Örnek olarak sıklıkla duyduğumuz Windows işletim sistemi verilebilir.

Uygulama Yazılımı:

Kullanıcıların belli başlı bazı işlemleri yapmalarını sağlayan yazılımlardır. Örneğin olarak müzik dinlemek, resim yapmak, internette gezinmek verilebilir.

KULLANIM HAKLARINA GÖRE YAZILIM ÇEŞİTLERİ

Lisanslı Yazılım: Kullanabilmek için lisans hakkının satın alınması gereken programlardır. Örnek: Office Programları, Windows Xp vs.

Demo Yazılım: Tanıtım amaçlı bir süreliğine (30 gün,15 gün vs) ücretsiz kullanılabilen, süre bitiminde lisans hakları satın alınmak koşuluyla kullanılabilen yazılım türüdür. Çeşitli anti virüs programları

Freeware (Bedava) Yazılımlar: Kullanıcıdan ücret talep etmeksizin cd, disket, internet vasıtasıyla dağıtılarak kullanılan programlardır. Örnek: Msn, Winrar..

Beta Yazılımlar: Yazılımın ilk sürümündeki sistem testlerinden ve eksiklik testlerinden geçirilmeyi belirtir.

Donanım ve Yazılım Arasındaki Fark Nedir?

Bilgisayar donanımını çalışmasını olanaklı hale getiren programların tamamına yazılım adı verilmektedir. Yazılım olmadan donanım olmaz. Bu tanım donanım ile yazılım arasındaki farkı göstermektedir. Yazılım çalıştırır, donanım ise yazılım sayesinde çalışır.

Kelime Bankası:

Computer: Bilgisayar

History: Tarih

Network:

Main: Esas, Ana

Frame: Çerçeve, Çatı

Personal: Kişisel

Notebook: Not Defteri

Hardware: Donanım

Software: Yazılım

Memory: Hafıza

Random: Rasgele

Access: Erişim, bağlanmak

Motherboard: Anakart

Sound: Ses

Graphics Card: Ekran Kartı

Case: Kasa

Speaker: Hoparlör

Keyboard: Klavye

Headphone: Kulaklık

Printer: Yazıcı

Scanner: Tarayıcı

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir